على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2298

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

عباب ( abb b ) ص . ع . بسيار آشامنده . و بنوا العباب : گروهى از تازيان . عبابيد ( ab bid ) ا . ع . گروههاى مردم . و گروه در گذشته و پريشان و متفرق شده . و دوندهء بهر سوى . و راههاى دور . و پشته‌ها . و صار القوم عبابيد : متفرق و پريشان شدند آن گروه . عباة ( ab t ) ا . ع . مردتند گران جسم . و نوعى از گليم و عبا . عباد ( eb d ) ع . ج . عبد . و قوله تعالى : فَادْخُلِي فِي عِبادِي اى فى حزبى . عباد ( eb d ) و ( ab d ) ا . ع . قبيله‌هاى پراكندهء از تازيان كه در حيره بر نصرانيت مجتمع شدند . عباد ( eb d ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بنده و بندگان . عباد ( obb d ) ع . ج . عابد . عبادة ( eb dat ) ا . ع . پرستش و بندگى . عبادة ( eb dat ) م . ع . عبد الله عبادة و عبودا و عبودة و عبودية ( از باب نصر ) : پرستش كرد خداى را و ستايش نمود و بندگى كرد . و قولهم : عبدت به اوذيه يعنى ورغلانيده شدم بر اذيت او . عبادت ( eb dat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ستايش و پرستش و بندگى و عبوديت و طاعت . و سجده . و فرمان بردارى و خدمت . عبادتخانه ( eb dat - x ne ) ا . پ . مكان عبادت و پرستش . عبادتكار ( eb dat - k r ) ص . پ . پارسا و زاهد و متدين و عابد . عبادتگاه ( eb dat - g h ) ا . پ . جاى پرستش و عبادت و سجده‌گاه و معبد و مزگت و مسجد و كنشت . و كليسيا . و كنيسه . و آتشگاه . و بتكده . عبادى ( eb diyy ) ص . ع . منسوب بقبيله‌هاى عباد كه گروهى از ترسايان بازى باشند . عباديد ( ab did ) ا . ع . عبابيد . يق : صار القوم عباديد . مر . عبابيد . عباديدى ( ab didiyy ) ص . ع . منسوب بعباديد . و بىنظم و بىترتيب . و عجول و شتاب زده . عبار ( abb r ) ص . ع . جمل عبار : شتر نر توانا كه از هر زمين گذرد و هميشه سفر كند . عبار ( abb r ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مترجم و مفسر . عبارات ( eb r t ) ع . ج . عبارة . عبارة ( eb rat ) ا . ع . بيان و تفسير مراد و مقصود كسى . و آنچه در زبان كسى باشد . ج : عبارات . عبارة ( eb rat ) م . ع . عبر الرؤيا عبرا و عبارة ( از باب نصر ) : بيان كرد خواب را و خبر داد از مآل آن كار . و عبر الكلام عبارة : تفسير كرد سخن را . عبارت ( eb rat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ببان . و تفسير و تأويل . و شرح . و ترجمه . و طرز بيان . و اصطلاح . و استعاره . و كنايه . و مجاز . و رمز . و بطور رمز . و طريقهء اداى سخن . و طريقهء تلفظ . و لفظ مترادف . و مضمون . و معنى و قصد و مراد . و ان شاء . و اراده . و كلام . و مكالمه . و لفظ و كلمه . و تكلم . و زبان . و محاوره . عبارت آراى ( eb rat - r y ) ص . پ . ترتيب دهندهء عبارت و آرايش‌كنندهء سخن . عبارت سنج ( eb rat - sanj ) ص . پ . ان شاء پرداز . عبارد ( obared ) ص . ع . جارية عبارد : دختر سپيد رنگ تازه بدن نازك و لرزان اندام . و غصن عبارد : شاخهء نرم و نازك . عبارى ( ab r ) ع . ج . عبرى . و ج . عبران . عباس ( abb s ) ا . ع . شير بيشه . و ابو الفضل العباس بن عبد المطلب : عموى آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . عباس ( abb s ) ا . پ . از اسامى مردان است . و ابو الفضل عباس بن على ابن ابي طالب عليه السلام : برادر اعيانى حضرت سيد الشهداء . و شاه عباس اول : پادشاه پنجم از پادشاهان صفوى كه از سال 996 تا 1038 سلطنت كرد . و شاه عباس دويم : پادشاه هفتم از سلسلهء صفوى كه از سال 1052 تا سال 1077 پادشاهى كرد . و عباس دوس : نام مردى مكار و حيله باز از تازيان يمن چه دوس نام قبيله‌اى از يمن است . عباسى ( abb si ) ا و ص . پ . منسوب بعباس . و نام پولى منسوب بشاه عباس اول معادل دويست دينار يعنى يك بيستى و پنج عدد آن مساوى يك قران . و رنگ سرخ مايل بكبودى . و نام گلى بسيار خوش منظر كه تخم آن را از مملكت پرو آورده‌اند . و خلفاى عباسى : عباسيان . و صوت عباسى : آواز بلند . عباسى ( abb siyy ) ص . ع . منسوب بعباس عموى آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . عباسيان ( abb siy n ) ا . ب . خلفاى بنى عباس از اولاد عباس بن عبد المطلب عموى آن حضرت صلى اللّه عليه و آله و اول آنها عبد اللّه ابن محمد بن على بن عبد اللّه بن عباس معروف بسفاح و آخرينشان المستعصم باللّه عبد اللّه بن منصور ملقب بمستنصر باللّه وعدهء آنها سى و هفت نفر و مدت خلافتشان پانصد و بيست و چهار سال از سال 132 هجرى تا 656 . عباسى صوت ( abb si - savt ) ص . پ .